Thu Hà sinh năm 1969, quê gốc Tuyên Quang, xuống Hà Nội lập nghiệp từ năm 17 tuổi. Khởi nghiệp là một diễn viên kịch, chị được chú ý nhờ điện ảnh. Lúc đó, chị gây ấn tượng bởi vẻ đẹp dịu dàng, đài các. Năm 20 tuổi, chị lần đầu đóng vai chính trong phim lịch sử "Đêm hội Long Trì", sau đó là "Lá ngọc cành vàng", "Canh bạc"... Khi dòng phim thị trường nở rộ, chị được mời vào Sài Gòn đóng cùng dàn diễn viên Lê Tuấn Anh, Lê Công Tuấn Anh, Lý Hùng, Diễm Hương, Việt Trinh...
- Trà Giang - biểu tượng nhan sắc Việt một thời: Đẹp mặn mà ở tuổi 80
- Fan thắc mắc lí do Momo - em trai Sơn Tùng ra mv nhưng gà cưng Hải Tú và Kay Trần im lặng không 1 lời chúc
Những năm thập niên 90, dòng phim mì ăn liền chiếm lĩnh thị trường giải trí ở miền Nam. Nhiều diễn viên vụt sáng thành ngôi sao sáng nhờ tham gia dòng phim này, và NSND Thu Hà là một trong số những nghệ sĩ hiếm hoi ở miền Bắc góp mặt trong các bộ phim thị trường.
Sự xuất hiện của cái tên Thu Hà như một làn gió mới của làng giải trí bấy giờ. Bên cạnh diễn xuất ấn tượng, Thu Hà trở thành cái tên được săn đón nhờ vào vẻ đẹp “khuôn vàng thước ngọc” khiến giới điệu mộ tôn sùng.
Bên cạnh những cái tên cùng thời như Việt Trinh, Diễm Hương, Thu Hà không hề kém cạnh, thâm chí còn có phần được ưu ái hơn cả.
Giai đoạn đầu sự nghiệp, NSND Thu Hà hoạt động ở miền Bắc ở Sân khấu Kịch Hà Nội. Cô được nhiều người mến mộ bởi đôi mắt sắc, diễm lệ và nét mặt đoan trang đài cát. Các đạo diễn vì nhan sắc này mà luôn đưa cô những vai nhân vật có thân thế cao sang hay những vai dịu dàng, nữ tính, trong đó nổi bật là vai diễn trong dự án Lá Ngọc Cành Vàng (1989), bộ phim đưa tên tuổi của cô trở nên nổi tiếng khắp đất Bắc.
Sau khi Nam tiến, Thu Hà có cơ hội đóng phim với nhiều tài tử miền Nam ở dòng phim thị trường. Cô từng kết hợp với Lý Hùng, Lê Tuấn Anh trong Tóc Gió Thôi Bay (1993), Lê Công Tuấn Anh trong Hoa Quỳnh Nở Muộn (1993),.....
Sự xuất hiện của cô của thị trường điện ảnh miền Nam đã gây ra tiếng vang lớn, hầu hết các sao nam đều không cưỡng được vẻ đẹp yêu kiều của cô mà đem lòng yêu mến, ngưỡng mộ. Lý Hùng từng ưu ái cô hơn cả “người tình màn ảnh” Diễm Hương.
Cho đến khi trào lưu phim thị trường bắt đầu suy thoái, Thu Hà tập trung hơn cho sân khấu Kịch, với sự kính nghiệp của mình cô nhanh chóng có chỗ đứng vững mạnh trên các sân khấu lớn nhỏ, chẳng mấy chốc cô được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2001.
Năm 2004 cô trở lại với bộ phim truyền hình Đường Đời và nhận về giải thưởng "Diễn viên xuất sắc".
Khi sự nghiệp đang phất cờ mạnh mẽ, nữ nghệ sĩ lại quyết định rời màn ảnh, cô lui về ở ẩn khiến khán giả nhớ thương.
Mãi cho đến năm 2015, cô mới xuất hiện trở lại nhưng thời gian đã qua lâu, nữ nghệ sĩ đã trôi qua thời vàng son của mình. Gần đây cô khiến khán giả xúc động khi trở lại màn hình nhỏ với 2 bộ phim truyền hình Khúc Hát Mặt Trời và Hướng Dương Ngược Nắng. Với những cống hiến của mình dành cho nghệ thuật, Thu Hà được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2019.
Khi được hỏi về mối duyên với Lý Hùng qua nhiều dự án phim, cô cho biết trong số dàn sao nam những năm 90 thì Lý Hùng đối là bạn diễn đem đến cho cô nhiều ấn tượng. Từng có cơ hội hợp tác chung trong nhiều dự án như Sau Những Giấc Mơ Hồng, Tình Ngỡ Đã Phôi Phai, Trong Vòng Tay Chờ Đợi, Tráng Sĩ Bồ Đề...
NSND Thu Hà chia sẻ nhiều kỷ niệm khi hợp tác chung với Lý Hùng, và sự ưu ái mà nam diễn viên khi ấy dành cho cô. Tuy được đánh giá là cặp đôi đẹp của màn ảnh, song cô cho biết mối quan hệ của cả 2 vẫn ở chừng mực bạn bè thân thiết. Cô chia sẻ: "Chúng tôi là cặp đôi đẹp trên màn ảnh nhưng không phải là cặp đôi đẹp ở ngoài đời. Tuy nhiên, cho đến bây giờ, chúng tôi vẫn giữ tình nghĩa anh em. Gặp lại nhau vẫn ôn lại chuyện cũ đầy say mê!"
Lý Hùng cũng đã từng nhận xét về người đẹp “Lá Ngọc cành vàng” là người đậm chất Á Đông, có đôi mắt biết nói và là diễn viên xuất sắc khi thủ vai nhân vật quý phái, sang trọng, nhẹ nhàng. Thậm chí, anh từng khẳng định trong talkshow Lời Tự Sự rằng Thu Hà là bạn diễn mà anh thích đóng cùng "Tôi đã đóng nhiều thể loại phim. Mỗi thể loại tôi có bạn diễn yêu thích riêng. Nếu đóng vai nhẹ nhàng, tình cảm, tôi chọn Diễm Hương, Thu Hà".
Hiện tại dù ít khi gặp nhau, song cả 2 vẫn giữ mối quan hệ tốt đẹp, thỉnh thoảng họ vẫn hỏi thăm và chia sẻ buồn vui với nhau qua điện thoại. Nữ nghệ sĩ chia sẻ: "Anh Lý Hùng vẫn rất yêu quý tôi kể từ hồi đóng phim với nhau. Mấy lần anh em gặp lại nhau trong sự kiện vẫn nói chuyện vồn vã và thân mật lắm!"
Sau khi rời hoạt động nghệ thuật, NSND Thu Hà trở nên khá kín tiếng về đời tư. Nữ nghệ sĩ từng kết hôn và ly hôn sau khi đã có với chồng cũ 1 cậu con trai. Sau, cô tái hôn với người đàn ông khác, hơn cô 15 tuổi và có thêm 1 cậu con trai chung. Vì đều đã qua một lần đổ vỡ nên cả hai thấu hiểu, cảm thông rồi yêu thương nhau. Đến nay, hai quý tử của nữ diễn viên “Lá Ngọc cành vàng” đều đã lớn, con trai cả đã ngoài 25, con trai út cũng đã lên cấp 3.
Thu Hà của hiện tại, dành nhiều thời gian cho gia đình, chăm sóc bản thân, không nói từ “giá như”, đã từ bỏ tham vọng với đời. Khi hỏi về bí quyết trẻ trung xinh đẹp ở tuổi 53, Thu Hà cho biết không có bí quyết cụ thể để giữ gìn nhan sắc. Chị chỉ tập thể dục các môn đơn giản như chạy bộ, đạp xe quanh Hồ Gươm (Hà Nội)... Có giai đoạn, chị từng tập yoga nhưng ngưng vì thấy không hợp, khó sắp xếp được thời gian.